Όλες οι εκδηλώσεις στο Ηράκλειο
Πανηγύρια Κοντά στο
Η Κρήτη κάνει τα πανηγύρια της με μια λύρα που παίζεται κάθετα και σταματάει τις χορδές με τα νύχια, και ένα οκτάχορδο λαούτο που κρατάει τον χρόνο χτυπώντας το καπάκι. Το μπουζούκι, που ορίζει τα στεριανά γλέντια, απουσιάζει. Μόνο στις 15 Αυγούστου καταγράφηκαν 47 ταυτόχρονα πανηγύρια στο νησί.
Τίποτα αυτή τη στιγμή
Μάιος - Σεπτέμβριος
Τα πανηγύρια κρατούν από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο και κορυφώνονται στον Δεκαπενταύγουστο, στις 15 Αυγούστου, όταν γιορτάζουν τα περισσότερα χωριά. Κάθε πρόγραμμα κλείνει κοντά στη γιορτή του αγίου του, οπότε η λίστα γεμίζει αργά και αδειάζει εκτός σεζόν.
Πανηγύρια σε άλλες πόλεις
Δεν βρίσκεις αυτό που ψάχνεις;
Εξερεύνησε ανά είδος
Πανηγύρια Κοντά στο Ηράκλειο
Η μουσική στο κρητικό πανηγύρι στηρίζεται σε δύο όργανα: τη λύρα (τρίχορδη, με δοξάρι, που παίζεται κάθετα στο γόνατο και οι χορδές σταματούν με τα νύχια - οι λυράρηδες κρατούν μακριά νύχια στο αριστερό χέρι ως αναγνωριστικό) και το λαούτο (οκτάχορδο, με τεχνική όπου οι κατιούσες πενιές χτυπούν ρυθμικά το καπάκι). Το μπουζούκι, στάνταρ στα στεριανά πανηγύρια, απουσιάζει από τα κρητικά γλέντια - οι Κρητικοί μουσικοί το χαρακτηρίζουν ρητά στεριανό όργανο. Οι μαντινάδες συνοδεύουν τη λύρα: δεκαπεντασύλλαβα ομοιοκατάληκτα δίστιχα, αυτοσχέδια, με τους τραγουδιστές να ανταλλάσσουν στίχους πάνω σε επαναλαμβανόμενη μελωδική φόρμα (κοντυλιά). Στο πανηγύρι, ένας καλός μαντιναδολόγος παίρνει ηχηρή απάντηση από το κοινό· ένας κακός παίρνει σιωπή.
Ο πεντοζάλης είναι ο χορός που ταυτίζεται με την Κρήτη. Έχει 10 βήματα συνολικά, χορεύεται σε ανοιχτό κύκλο αριστερόστροφα, και ο πρωτοχορευτής αυτοσχεδιάζει ακροβατικές φιγούρες - πηδήματα, κλωτσιές, στροφές - ενώ ο δεύτερος στέκεται σταθερός ως δομικό στήριγμα. Μετά τον αυτοσχεδιασμό ο πρώτος περνά στο τέλος και σέρνει ο επόμενος· η εναλλαγή συμβολίζει τη διαδοχή της αρχηγίας στο πεδίο της μάχης. Ένας σπουδαίος αυτοσχεδιασμός παίρνει φωνές «Άξιος!» - τη λειτουργική λέξη. Ο σιγανός ανοίγει το γλέντι πριν τον πεντοζάλη (8 βήματα στη ρεθεμνιώτικη εκδοχή, 6 στην ηρακλειώτικη). Μόνο στις 15 Αυγούστου, ελληνικά μέσα μέτρησαν 47 ταυτόχρονα πανηγύρια σε όλη την Κρήτη. Στις 25 Αυγούστου γιορτάζει ο Άγιος Τίτος - πολιούχος όλης της Κρήτης, χειροτονημένος από τον Απόστολο Παύλο· στις 11 Νοεμβρίου ο Άγιος Μηνάς, πολιούχος του Ηρακλείου, που κατά την τοπική παράδοση εμφανίστηκε σε Οθωμανούς στρατιώτες το 1826 και απέτρεψε σφαγή.
Συχνές ερωτήσεις
Τι όργανα παίζουν στα κρητικά πανηγύρια;+
Λύρα (τρίχορδη με δοξάρι, που παίζεται κάθετα και οι χορδές σταματούν με τα νύχια - οι λυράρηδες κρατούν μακριά νύχια στο αριστερό χέρι) και λαούτο (οκτάχορδο). Το μπουζούκι δεν ανήκει στην παράδοση. Ξεχωριστή παράδοση a cappella - τα ριζίτικα των προπόδων των Λευκών Ορέων στη δυτική Κρήτη - δεν χρησιμοποιεί καθόλου όργανα: 32 διακριτοί σκοποί, σε αυστηρή ερώτηση-απάντηση, από ομάδες ανδρών σε μακριά τραπέζια.
Τι είναι ο πεντοζάλης;+
Ο πεντοζάλης είναι ο χαρακτηριστικός κρητικός χορός, σε ανοιχτό αριστερόστροφο κύκλο, με 10 βήματα. Ο πρωτοχορευτής αυτοσχεδιάζει ακροβατικές φιγούρες (πηδήματα, κλωτσιές, στροφές) ενώ ο δεύτερος κρατά τη δομή· μετά ο πρώτος περνά στο τέλος. Ο χορός έχει ρίζες στην κρητική αντίσταση. Ένας σπουδαίος αυτοσχεδιασμός παίρνει φωνές «Άξιος!» από το κοινό.