Η μεγάλη γιορτή της Καστοριάς δεν πέφτει το καλοκαίρι: πέφτει τον Ιανουάριο, και κρατάει τρεις μέρες στις οποίες ολόκληρη η πόλη μεταμφιέζεται και βγαίνει στον δρόμο.
Τίποτα αυτή τη στιγμή
Μάιος - Σεπτέμβριος
Τα πανηγύρια κρατούν από τον Μάιο ως τον Σεπτέμβριο και κορυφώνονται στον Δεκαπενταύγουστο, στις 15 Αυγούστου, όταν γιορτάζουν τα περισσότερα χωριά. Κάθε πρόγραμμα κλείνει κοντά στη γιορτή του αγίου του, οπότε η λίστα γεμίζει αργά και αδειάζει εκτός σεζόν.
Τα Ραγκουτσάρια ξεκινούν στις 6 Ιανουαρίου, ανήμερα των Θεοφανείων. Άντρες και γυναίκες, μικροί και μεγάλοι, οργανώνονται σε μπουλούκια - το καθένα με τη δική του παραδοσιακή ορχήστρα - και γλεντούν με χιλίων λογιών μεταμφιέσεις στους δρόμους της πόλης. Το έθιμο κορυφώνεται στις 8 Ιανουαρίου, την Πατερίτσα όπως τη λένε οι ντόπιοι, μέρα της Αγίας Δομινίκης, με τη μεγάλη παρέλαση των καρναβαλιστών. Θεωρείται από τις πιο αυθεντικές ελληνικές γιορτές του Δωδεκαημέρου, με εμφανείς ρίζες στην αρχαία διονυσιακή λατρεία.
Ο ήχος του είναι συγκεκριμένος και δεν μοιάζει με πανηγύρι νησιού ή Ηπείρου: κεντρικό ρόλο έχουν τα χάλκινα πνευστά - τρομπέτες, τρομπόνια, σαξόφωνα - μαζί με τα κρουστά, και όλα μαζί φτιάχνουν ένα συνεχές ηχητικό τοπίο που καλύπτει ολόκληρη την πόλη για τρεις μέρες. Στο φαγητό κυριαρχούν τα πιάτα των ημερών: σαρμάδες, δηλαδή λαχανοντολμάδες με αρμιά, και κεφτέδες με μακάλο. Στη Δυτική Μακεδονία το έθιμο δεν στέκεται μόνο του - από τα Χριστούγεννα ως τα Φώτα η περιοχή ζει ένα συνεχές γιορτινό κύμα που ξεκινά με τα Κόλιαντα και τις γουρνοχαρές και ολοκληρώνεται εδώ, στα Ραγκουτσάρια. Δεν χρειάζεται εισιτήριο: το έθιμο γίνεται στον δρόμο και η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε όποιον βρεθεί εκεί.
Αποκριάτικο έθιμο του Δωδεκαημέρου που ξεκινά στις 6 Ιανουαρίου, ανήμερα των Θεοφανείων: μεταμφιεσμένα μπουλούκια με δικές τους ορχήστρες γλεντούν στους δρόμους, και το έθιμο κορυφώνεται στις 8 Ιανουαρίου, την Πατερίτσα, με τη μεγάλη παρέλαση.
Κυρίως χάλκινα πνευστά - τρομπέτες, τρομπόνια, σαξόφωνα - με κρουστά. Κάθε μπουλούκι έχει τη δική του ορχήστρα, και μαζί δημιουργούν ένα συνεχές ηχητικό τοπίο σε όλη την πόλη.
